Dokumenti: As shpimi i gomones nuk i ndali dot emigrantët të mbërrijnë në Mbretërinë e Bashkuar

Përshtatur në shqip, artikull i The Guardian
Shqetësime të reja janë ngritur lidhur me sigurinë dhe qëndrueshmërinë e politikës kryesore britaniko-franceze për të kapur gomone migrantësh në det, pas publikimit të një regjistri të rojës bregdetare, zbuloi një incident të fundit ku një gomone u dëmtua por sërish arriti të çojë njerëz në Mbretërinë e Bashkuar.
The Guardian shkruan se pavarësisht premtimeve të qeverisë britanike për të ndalur gomonet e mbingarkuara që kalojnë Kanalin, numri i njerëzve që kanë mbërritur në Mbretërinë e Bashkuar me varka të vogla këtë vit është rritur me rreth 50% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, me mbi 21 mijë kalime deri tani në vitin 2025.
Kryeministri Keir Starmer dhe presidenti francez Emmanuel Macron njoftuan një marrëveshje “një brenda, një jashtë” gjatë një takimi të fundit, sipas së cilës një person do të lejohet të udhëtojë ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar për të kërkuar azil në këmbim të kthimit në Francë të një personi tjetër që ka hyrë në mënyrë të parregullt.
Pjesa e dytë e marrëveshjes përfshin kapjen e gomoneve të mbingarkuara deri në 300 metra larg bregut. Kjo praktikë ka ndodhur të paktën që nga viti 2022, sipas një hetimi të vitit të kaluar nga Lighthouse Reports, Le Monde, The Observer dhe Der Spiegel.
Incidenti, i zbuluar nga një regjistër i quajtur “raport situate” (Sitrep) nga Qendra e Koordinimit të Shpëtimit Detar Gris-Nez, ndodhi natën mes 9 dhe 10 korrikut, vetëm disa orë para njoftimit të Starmer-Macron.
Ministrja e Brendshme e Britanisë, Yvette Cooper, tha në një intervistë për media javën e kaluar se Franca po shqyrtonte taktika që mund të sjellin ndryshim, bazuar në parimin e ndërhyrjes në ujërat franceze.
Sipas regjistrit, incidenti nisi në orën 23:21 më 9 korrik kur xhandarmëria ndërhyri në nisjen e një gomone nga Cayeux-sur-Mer duke e shpuar atë. Më pas ata humbën kontaktin me gomonen dhe në orën 23:22 kërkuan nga roja bregdetare të kërkojë me mjete ajrore dhe detare.
Roja bregdetare e identifikoi gomonen në orët e para të 10 korrikut. Pavarësisht se ishte dëmtuar, ajo mori edhe më shumë pasagjerë përgjatë bregut dhe mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar me 55 pasagjerë të njëjtën ditë. Të dhënat e Ministrisë së Brendshme tregojnë se atë ditë mbërritën gjithsej 10 gomone me 573 pasagjerë.
Burime të rojës bregdetare franceze thanë se incidenti tregon se edhe kur xhandarmëria ka dëmtuar një gomone, nëse ajo mbetet në sipërfaqe, njerëzit në bord nuk ndalen nga përpjekja për të arritur në Mbretërinë e Bashkuar. Po ashtu theksohet se taktika e dëmtimit të gomoneve kërkon burime shtesë për shpëtim në det.
Në një letër të hapur për drejtorin e saj, e botuar më 25 qershor në median franceze nga sindikata e rojës bregdetare Solidaires Douanes, janë ngritur shqetësime për “keqtrajtimin gjithnjë e më të madh institucional ndaj njerëzve në mërgim” si pjesë e politikave për të ndalur varkat.
Në mënyrë të veçantë është zbuluar se qendra e ndalimit Brook House pranë aeroportit Gatëick është planifikuar të përdoret për ndalimin e personave që mbërrijnë me gomone, përpara kthimit të tyre në Francë. Nuk dihet ende se si do të përzgjidhen ata që do të kthehen dhe për sa kohë do të mbahen të ndaluar. Qendra e ndalimit Brook House më parë ka qenë subjekt i një hetimi publik pas pamjeve të fshehta tronditëse të keqtrajtimit të të ndaluarve, të transmetuara nga Panorama e BBC-së.