Zbulohen për herë të parë planet për Titanikun “e pafundosshëm”

Kur RMS Titanic u nis për udhëtimin e tij të parë në prill të vitit 1912, ai përfaqësonte kulmin e teknologjisë dhe luksit detar të kohës. Si anija më e madhe dhe më e avancuar e ndërtuar ndonjëherë, Titaniku ofronte facilitete të jashtëzakonshme, përfshirë pishinë, palestër, dhoma avulli dhe akomodime luksoze, ndërsa kapaciteti i tij energjetik rivalizonte edhe termocentralet urbane të kohës. Sot, 114 vjet pas fundosjes tragjike në Atlantikun e Veriut, planet teknike dhe vizatimet origjinale të përdorura për ndërtimin e anijes janë bërë publike për herë të parë. Këto dokumente janë pjesë e një arkivi të gjerë me qindra mijëra materiale që lidhen me ndërtimin e anijeve në kantierin historik Harland & Wolff në Belfast.

Titaniku, së bashku me anijet e tij simotra RMS Olympic dhe HMHS Britannic, u projektua pikërisht në këtë kantier. Arkivi, i njohur si Arkivi i Dizajnit të Anijeve Harland & Wolff, ruhet në Muzeun Folklorik të Ulsterit dhe administrohet nga Muzetë Kombëtare të Irlandës së Veriut (NMNI). Tashmë, një pjesë e konsiderueshme e këtij koleksioni është bërë e aksesueshme për publikun, si online ashtu edhe përmes vizitave të organizuara.

Tragjedia që tronditi botën
Më shumë se 1,500 persona humbën jetën kur Titaniku u mbyt gjatë udhëtimit të tij të parë nga Southampton drejt Nju Jorkut, pasi goditi një ajsberg. Megjithëse anija ishte e pajisur me ndarje të papërshkueshme nga uji dhe konsiderohej “e pafundosshme”, dëmtimi i pesë prej tyre çoi në fundosjen e saj brenda pak orësh. Një nga kritikat më të mëdha ishte mungesa e varkave të mjaftueshme të shpëtimit, të cilat përmbushnin vetëm standardet minimale të kohës dhe nuk mund të mbanin të gjithë pasagjerët në bord. Mbetjet e anijes u zbuluan në vitin 1985 nga një ekip i udhëhequr nga Dr. Robert Ballard, në një thellësi prej rreth 4 kilometrash në Oqeanin Atlantik, pranë brigjeve të Newfoundland në Kanada.

Trashëgimia e Harland & Wolff
Përveç Titanikut, arkivi përmban edhe plane për anijet e tjera të famshme. HMHS Britannic u fundos në vitin 1916 gjatë Luftës së Parë Botërore, ndërsa RMS Olympic pati një karrierë të gjatë 24-vjeçare si anije transatlantike. Kantieri Harland & Wolff, i themeluar në vitin 1861, ishte dikur ndër më të mëdhenjtë në botë. Sot, ai vazhdon të mbajë një rëndësi historike dhe kulturore, ndërsa një projekt i ri, i titulluar “Nga Bordi i Vizatimit te Sliderway”, synon të katalogojë dhe zbulojë historitë e fshehura të industrisë së ndërtimit të anijeve në Belfast.

Sipas arkivistes së projektit, Siobhan McLaughlin, ky nismë do të ndihmojë në sjelljen më pranë publikut të kësaj trashëgimie të pasur, e cila deri më tani ishte e aksesueshme vetëm për studiuesit. Me hapjen e arkivit për publikun e gjerë, historia e Titanikut dhe e epokës së artë të ndërtimit detar pritet të marrë një dimension të ri, duke ofruar një vështrim të detajuar mbi mënyrën se si u krijua një nga anijet më ikonike në histori.

© BalkanWeb