Gjashtëmbëdhjetë burra nga Bangladeshi dhe Egjipti u zbarkuan nga një anije e marinës italiane në portin e Shëngjinit pak para orës 10:00. RFI shkruan se burrat u shoqëruan në grupe të vogla drejt portave të qendrës vetëm pak metra larg anijes, e cila u largua nga porti në mesditë.
Amnesty International i ka quajtur qendrat një “eksperiment mizor që është një njollë për qeverinë italiane”. Italia do të drejtojë dy qendra emigrantësh në Shqipëri të rrethuara me mure të larta dhe kamera sigurie, njëra në Shëngjin dhe tjetra në Gjadër, 20 kilometra nga porti.
Qendrat do të funksionojnë sipas ligjit italian, me siguri dhe staf italian, me gjyqtarë që do të dëgjojnë çështjet me video nga Roma. Më shumë se 300 ushtarë, mjekë dhe gjyqtarë italianë janë përfshirë në operacion, sipas diplomatëve italianë. Pas zbarkimit në Shëngjin, emigrantët do të regjistrohen dhe do t’i nënshtrohen kontrolleve shëndetësore përpara se të transferohen në qendrën e Gjaderit.
Atje ata do të akomodohen në shtëpi të parafabrikuara prej rreth 12 metrash katrorë dhe do të presin shqyrtimin e kërkesave të tyre për azil. Janë ngritur qeli në terren për aplikantët, kërkesat për azil të cilëve u refuzohen.
‘Ëndrra evropiane mbaron këtu’
Të mërkurën, disa aktivistë të të drejtave civile u mblodhën pranë qendrës në Shëngjin duke mbajtur një pankartë të madhe ku shkruhej në anglisht: “Ëndrra evropiane përfundon këtu”.
Ata mbanin gjithashtu foto të kryeministres italiane Giorgia Meloni dhe homologut të saj shqiptar Edi Rama të veshur si oficerë policie. Grupet e të drejtave pyesin nëse do të ketë mbrojtje të mjaftueshme për azilkërkuesit dhe kanë shprehur dyshime nëse masa është në përputhje me ligjin ndërkombëtar. Por Meloni la mënjanë kritikat në komentet e së martës.
“Është një rrugë e re, e guximshme, e paprecedentë, por që pasqyron në mënyrë të përsosur frymën evropiane dhe ka gjithçka që duhet për t’u ndjekur edhe me kombet e tjera jashtë BE-së,” tha ajo.
Marrëveshja mes dy vendeve është e para evropiane, të cilën liderët e tjerë në rajon po e shikojnë nga afër. Ardhja e emigrantëve në Shqipëri vjen në prag të samitit të Bashkimit Evropian në Bruksel këtë javë ku në rendin e ditës është migrimi. Në një letër drejtuar vendeve anëtare përpara bisedimeve, shefja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha se blloku “do të jetë në gjendje të nxjerrë mësime nga kjo përvojë në praktikë”.
Projekti u ra dakord në një marrëveshje të nëntorit 2023 midis Melonit dhe Ramës. I vendosur të zgjasë pesë vjet, Italisë do t’i kushtojë rreth 160 milionë euro (175 milionë dollarë) në vit.
“Ato para mund të ishin përdorur për shëndetin publik për të reduktuar listat e pritjes, por ne po i hedhim nga dritarja për të deportuar emigrantët dhe për të shkelur të drejtat e tyre”, tha Elly Schlein, kreu i Partisë Demokratike të qendrës së majtë të Italisë, në një intervistë me gazetën e përditshme “Corriere della Sera” të mërkurën.
Emigrantët e kapur në ujërat italiane, të cilët konsiderohen më të rrezikuarit, si gratë dhe fëmijët, do të dërgohen në Itali. Qendrat e Shqipërisë fillimisht do të kenë një kapacitet prej 1000 personash, duke arritur përfundimisht në 3000. Kritikët e saj thonë se duke pasur parasysh shifra të tilla, skema nuk mund të justifikohet.
“Gjatë tre ditëve të fundit, më shumë se 1600 emigrantë kanë zbritur në Itali. Një anije e marinës italiane po çon 16 në Shqipëri. Nuk mendoj se duhet të shtoj asgjë tjetër”, postoi studiuesi i migracionit Matteo Villa nga Datalab Europe në X.
