Pse aleanca Kinë–Rusi po tremb Perëndimin

Në një botë që po përjeton transformime të mëdha, teknologjike, ushtarake, klimatike dhe gjeopolitike, marrëdhënia mes Kinës dhe Rusisë po shfaqet si një nga aleancat më të rëndësishme dhe më të debatueshme të shekullit XXI.
E quajtur shpesh si boshti “Dragon-Arushë”, kjo aleancë synon të sfidojë rendin perëndimor të pas Luftës së Dytë Botërore dhe të promovojë një alternativë shumëpolare ndaj dominimit amerikan.
Presidenti kinez Xi Jinping ka deklaruar se bota po kalon ndryshime “të papara në një shekull”, ndërsa ai dhe presidenti rus Vladimir Putin e kanë përshkruar aleancën e tyre si “të përjetshme” dhe “pa kufij”.
Në qasje të ngjashme, të dy liderët e shohin Perëndimin jo si partner, por si burim përçarjeje, kolonializmi dhe shtypjeje. Kjo retorikë, e kombinuar me kujtesën historike të poshtërimit dhe ndërhyrjeve perëndimore, është kthyer në mjet legjitimues për politikat e tyre aktuale.
Ndërkohë, nisma kineze “Brezi dhe Rruga”, e frymëzuar nga Rrugët e Mëndafshit, përpiqet të paraqesë një alternativë të butë dhe paqësore për bashkëpunimin ndërkombëtar, në kontrast me atë që Pekini e përshkruan si agresion perëndimor. Nga ana tjetër, Rusia, në dokumentet e saj zyrtare, e përshkruan veten si një “civilizim unik euroaziatik”, me një mision të veçantë historik.
Pavarësisht kësaj fasade bashkëpunimi, marrëdhënia nuk është pa tensione. Historia përfshin konflikte të mëparshme territoriale midis dy vendeve, dhe studimet e fundit zbulojnë dyshime reciproke mes elitave të tyre politike dhe ushtarake. Rusia ka frikë nga dominimi teknologjik dhe ekonomik i Kinës, ndërsa Pekini vëren tek Moska një mentalitet të rrezikshëm ekspansionist dhe paranojak.
Kina ka përfituar në mënyrë pragmatike nga lufta në Ukrainë, duke rritur ndjeshëm tregtinë me Rusinë, duke blerë energji me çmime të ulëta dhe duke mësuar leksione ushtarake nga përvoja ruse në fushën e betejës.
Në këtë sfond, organizata si BRICS (Brazili, Rusia, India, Kina dhe Afrika e Jugut), që përfaqëson gati 40% të PBB-së botërore dhe rreth 45% të popullsisë globale, janë kthyer në forume për të sfiduar dominimin perëndimor dhe për të promovuar një rend botëror më të balancuar.
Megjithatë, bashkëpunimi mes Kinës dhe Rusisë mbetet më shumë një martesë interesi sesa një bashkim vlerash. Ajo do të zgjasë aq sa të jetë e dobishme për të dyja palët.
Ajo që i bashkon nuk është një vizion i përbashkët për botën, por një kundërshtim i përbashkët ndaj rendit perëndimor dhe përdorimi i historisë për të justifikuar politikën e sotme.