Vaksina anti-Covid shpërndahet së pari në Britani, çfarë duhet të dimë

Mbretëria e Bashkuar është bërë kombi i parë perëndimor që miraton një vaksinë kundër Covid-19, një moment historik në pandeminë e koronavirusit që hap rrugën për dozat e para që do të shpërndahen në të gjithë vendin javën e ardhshme.
“Ndihma është rrugës”, njoftoi Sekretari i Shëndetësisë Matt Hancock të mërkurën në mëngjes, pasi rregullatorët e Mbretërisë së Bashkuar dhanë autorizimin urgjent për një vaksinë të bërë nga gjigandi i farmacisë amerikane Pfizer dhe partneri i tij gjerman BioNTech. Një analizë përfundimtare e provës së Fazës 3 të vaksinës së Pfizer tregon se ishte 95% efektive në parandalimin e infeksioneve, madje edhe tek të moshuarit, dhe nuk shkaktoi shqetësime serioze sigurie, tha kompania muajin e kaluar.
Mbretëria e Bashkuar kaloi Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian në garën për të autorizuar një vaksinë, pas muajsh me një pandemi që ka vrarë pothuajse 1.5 milionë njerëz në të gjithë botën. Drejtuesi ekzekutiv i Pfizer, Albert Bourla përshëndeti autorizimin urgjent si “një moment historik në luftën kundër Covid-19”.
Mbretëria e Bashkuar ka urdhëruar 40 milionë doza të vaksinës – mjaftueshëm për të vaksinuar 20 milionë njerëz. Hancock i tha BBC se 800,000 doza fillestare do të ishin në dispozicion në Mbretërinë e Bashkuar javën e ardhshme dhe “ne pastaj do ta dorëzojmë atë me shpejtësinë që prodhohet” nga Pfizer nga fabrikat e saj në Belgjikë.
Personat e moshuar në azile, së bashku me punonjësit shëndetësorë dhe njerëzit e tjerë të pambrojtur, do të jenë në krye të listës së përparësive.
Në një deklaratë, departamenti i shëndetësisë tha se miratimi pason muaj provash rigoroze klinike dhe një analize të plotë të të dhënave nga ekspertët në [Agjencinë Rregullative të Barnave dhe Produkteve Shëndetësore (MHRA)] të cilët kanë arritur në përfundimin se vaksina ka përmbushur standardet e saj të rrepta të sigurisë, cilësisë dhe efektivitetit. “Komiteti i Përbashkët për Vaksinimin dhe Imunizimin (JCVI) së shpejti do të publikojë këshillat e tij të fundit për grupet prioritare për të marrë vaksinën, duke përfshirë banorët e shtëpive të kujdesit, personelin shëndetësor dhe të kujdesit, të moshuarit dhe personat shumë të prekshëm klinikisht.” Kryeministri Boris Johnson e përshëndeti lajmin si “fantastik” në një cicërimë në Twitter, duke shtuar se “është mbrojtja e vaksinave që në fund të fundit do të na lejojë të rimarrim jetën tonë dhe të bëjmë që ekonomia të lëvizë përsëri”. 
Si do të përhapet vaksina 
Vaksina Pfizer/BioNTech përdor një qasje të re për të bërë vaksina, që përdor një pjesë të materialit gjenetik të quajtur ARN, për të nxitur trupin të bëjë pjesë sintetike të koronavirusit dhe të stimulojë një përgjigje imune. Por ARN-ja është shumë e brishtë, kështu që vaksina duhet të mbahet në temperatura ultravjollcë, që do të thotë se kërkohen pajisje speciale për ruajtje.
Duke folur për Sky Neës, Hancock tha se do të kishte “një kombinim të tre mënyrave të dorëzimit”. E para do të jenë spitalet, me 50 të ngritura për të trajtuar vaksinën dhe në pritjue për të marrë doza. Kjo do të pasohet nga qendrat e vaksinimit, për të cilat ai tha se po ngriheshin tani, përpara një “shpërndarjeje të komunitetit” duke përfshirë zyrat e mjekëve dhe farmacistët.
Por ai vuri në dukje nevojën që vaksina Pfizer të ruhet në temperatura minus -70 gradë Celsius – ndryshe nga vaksina e Universitetit të Oksfordit dhe AstraZeneca, e cila nuk është aprovuar ende.
“Ata [mjekët dhe farmacistët] do të jenë aty nëse aprovohet vaksina AstraZeneca, sepse kjo nuk i ka këto kërkesa për ruajtje të ftohtë dhe kështu që operacioni është më i lehtë për t’u përdorur, por unë vetëm dua të falënderoj të gjithë shkencëtarët në BioNTech dhe Pfizer, të cilët po prodhojnë këtë me të cilin kemi punuar kaq ngushtë”. 
Rregullatorët dhe zyrtarët e MB u vendosën të lëshojnë detaje të mëtejshme se pse ata miratuan vaksinën Pfizer – dhe kush e merr atë të parë – të Mërkurën vonë.
“Është sipas nevojës klinike,” i tha Hancock BBC. “Qëllimi është të shpëtojmë sa më shumë jetë të jetë e mundur dhe të ndalojmë shtrimet në spital”. Ai tha se pjesëmarrja do të fillonte me më të moshuarit, njerëzit në shtëpitë e kujdesit dhe kujdestarët e tyre, me stafin e NHS gjithashtu të lartë në listën e përparësive.
“Dhe gjithashtu personat shumë të prekshëm klinikisht që ne kemi mbështetur gjatë gjithë kësaj krize, ata që janë veçanërisht të prekshëm ndaj koronavirusit.” 
Pastaj “në thelb zvogëlohet diapazoni i moshës”, shtoi ai. Hancock nxiti Britanikët të dëgjojnë mjekë, infermierë dhe “zëra ekspertësh, ata që kanë qenë të përfshirë në këtë program dhe të dëgjojnë rregullatorin e pavarur”. 
“Ata kanë bërë kontrollet dhe ata e dinë që kjo është e sigurt dhe e gatshme … e sigurt për standardet e larta klinike që ata kërkojnë,” tha ai.
‘Një moment historik’ 
Kjo shënon herën e parë që qytetarët jashtë provave klinike në mbarë botën do të kenë mundësinë të imunizohen kundër Covid-19, sipas drejtuesit të BioNTech Ugur Sahin.
“Për të ndihmuar suksesin e programit të vaksinimit është jetësore që të gjithë vazhdojnë të luajnë rolin e tyre dhe të respektojnë kufizimet e nevojshme në zonën e tyre në mënyrë që të mund të shtypim më tej virusin dhe të lejojmë autoritetet mjekësorë të bëjë punën e tyre pa u mbingarkuar”, një zëdhënës nga departamenti i shëndetësisë.
“Vaksina do të vihet në dispozicion në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar nga java e ardhshme. Autoritetet kanë përvojë dekadash në shpërndarjen e programeve të vaksinimit në shkallë të gjerë dhe do të fillojë vënien në veprim të përgatitjeve të tyre të gjera për të siguruar kujdes dhe mbështetje për të gjithë ata që janë të kualifikuar për vaksinim,” deklarata shtuar.
“Ky autorizim është një qëllim për të cilin kemi punuar që kur kemi deklaruar së pari se shkenca do të fitojë dhe ne e duartrokasim MHRA për aftësinë e tyre për të kryer një vlerësim të kujdesshëm dhe për të ndërmarrë veprime në kohë për të ndihmuar në mbrojtjen e popullit të Mbretërisë së Bashkuar,” Bourla, CEO i Pfizer, tha në një deklaratë.
Sahin shtoi se të dhënat rregullatore ishin rezultat i “një programi kërkimi dhe zhvillimi shkencërisht rigoroz dhe shumë etik”.
Vende të tjera, përfshirë SH.B.A., po konsiderojnë miratimin për vaksina të ndryshme koronavirus para fundit të vitit.
BioNTech dhe Pfizer paraqitën kandidatin e tyre të vaksinës në Administratën e Ushqimit dhe Barnave (FDA) në SHBA në mes të nëntorit. Ata gjithashtu i janë dorëzuar Agjencisë Evropiane të Barnave për BE. /CNN, përshtati në shqip ©LAPSI.AL