Autoritetet shqiptare kundër korrupsionit po hetojnë një projekt resorti luksoz të lidhur me dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, ndërsa protestat e qytetarëve dhe organizatave mjedisore kundër zhvillimit të tij vazhdojnë.
Projekti përfshin ishullin e pabanuar të Sazanit në Adriatik dhe disa qindra hektarë të peizazhit të mbrojtur Vjosë-Nartë, një zonë e ndjeshme ligatinore bregdetare ku jetojnë flamingo, foka mesdhetare dhe ku breshkat e detit ndërtojnë foletë e tyre.
SPAK, Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, konfirmoi të hënën se ka hapur një hetim lidhur me ndryshimet e debatueshme të statusit të mbrojtjes së zonës dhe të pronësisë së tokës gjatë vitit 2024, të cilat i hapën rrugën zhvillimit turistik. Prokuroria nuk iu përgjigj kërkesës për komente të mëtejshme deri në momentin e publikimit të lajmit.
Kushner, i cili drejton fondin e investimeve private Affinity Partners, zotëron gjithashtu një portofol të pasurive të paluajtshme me vlerë miliarda dollarë. Ai shërben edhe si i dërguar i posaçëm i Trump për paqen dhe është i përfshirë në negociatat diplomatike për Gazën, Iranin dhe luftën në Ukrainë. Kritikët kanë ngritur pikëpyetje mbi ndërthurjen mes aktiviteteve të tij biznesore dhe rolit politik.
Në gusht të vitit 2024, Kushner prezantoi planet e Affinity Partners për ta kthyer zonën në një resort luksoz, ndërsa në fillim të vitit 2026 ai vizitoi territorin së bashku me bashkëshorten e tij, Ivanka Trump.
Në një intervistë të fundit për Politico, kryeministri Edi Rama konfirmoi se negociatat mes qeverisë shqiptare dhe Kushner vazhdojnë dhe se projekti parashikon rreth 10 mijë dhoma hoteli.
Kushner dhe Affinity Partners nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment mbi hetimin.
Duke folur para deputetëve shqiptarë të hënën, Rama mohoi se projekti prek një rezervat të mbrojtur natyror dhe deklaroi se propozimi përfundimtar ende nuk është dorëzuar, ndërsa studimi mjedisor nuk ka përfunduar.
SPAK u krijua në vitin 2019 me mbështetjen e Bashkimit Europian dhe Shteteve të Bashkuara si pjesë e reformës në drejtësi. Institucioni vepron në mënyrë të pavarur nga sistemi gjyqësor dhe ka hetuar, ndjekur penalisht dhe dënuar një numër zyrtarësh të nivelit të lartë nga të dy krahët e politikës shqiptare. Sipas disa sondazheve të pavarura, ai konsiderohet institucioni më i besuar në vend.
Protesta dhe incidente të dhunshme
Protestat e organizuara nga qytetarë dhe organizata mjedisore nisën në fund të muajit maj, pasi zhvilluesit e projektit ngritën gardhe të larta me tela me gjemba në zonën e planifikuar për ndërtim në Zvërnec, duke kufizuar aksesin e banorëve dhe turistëve në plazh.
Të dielën në mbrëmje, protestues, qytetarë dhe organizata mjedisore u mblodhën para institucioneve qeveritare në Tiranë, duke kërkuar ndalimin e projektit, mbrojtjen e zonës nga ndërtimet dhe madje edhe dorëheqjen e kryeministrit.
Një protestë tjetër është planifikuar të zhvillohet në Tiranë të hënën në mbrëmje, ndërsa më 6 qershor pritet një tubim pranë zonës së projektit afër Vlorës, teksa shtohen thirrjet e shoqërisë civile për ndërhyrje.
Pas protestës së së shtunës u publikuan pamje filmike ku roje private sigurie dukeshin teksa godisnin dhe më pas zvarritnin një protestues pranë bregut, ndërsa kërcënonin edhe demonstrues të tjerë që përpiqeshin të hiqnin gardhet dhe të ndalonin punimet.
Autoritetet shqiptare revokuan licencat e dy kompanive private të sigurisë pas incidentit, ndërsa një prej rojeve u arrestua dhe u la në paraburgim. Ndërkohë, rreth 15 protestues janë proceduar penalisht, ndërsa drejtori lokal i policisë është shkarkuar nga detyra.
“Dua ta bëj Shqipërinë një vend që të jetë një destinacion për t’u pasur zili në rajon dhe ky projekt është pjesë e kësaj përpjekjeje”, deklaroi Rama të hënën.
Shqipëria synon të anëtarësohet në Bashkimin Europian deri në vitin 2030 dhe ka hapur tashmë të gjithë kapitujt e negociatave. Të premten, liderët e 27 vendeve anëtare të BE-së do të takohen në Mal të Zi me udhëheqësit e Ballkanit Perëndimor, përfshirë edhe Ramën, për të diskutuar procesin e zgjerimit.
Ndërkohë, fondi i investimeve të Kushnerit hoqi dorë nga një projekt i madh zhvillimi në Serbi gjatë vitit 2025, pas polemikave të forta dhe hetimeve të nisura nga autoritetet lokale kundër korrupsionit./Politico.eu
