Një hulumtim i ri kohët e fundit ka tronditur idetë e vjetra rreth mënyrës se si egjiptianët e lashtë ndërtuan Piramidat e Mëdha . Ndërsa besimi tradicional sugjeron se blloqet masive prej guri u tërhoqën nëpër rampa masive nga mijëra punëtorë, një teori revolucionare tani sugjeron se egjiptianët mund të kenë përdorur një sistem ngritjeje hidraulik në vend të kësaj – një teknologji e përparuar që mund të kishte mundësuar ndërtimin e piramidave me saktësi të jashtëzakonshme.
Kjo teori e re vjen nga një ekip studiuesish francezë, të udhëhequr nga Xavier Landreau , të cilët i publikuan gjetjet e tyre në PLOS ONE . Hulumtimi i tyre sugjeron që Piramida me Shkallë e Djoserit , e ndërtuar rreth vitit 2680 para Krishtit, u ndërtua me ndihmën e inxhinierisë me energji uji. Le të zhytemi më thellë në këtë teori emocionuese dhe çfarë mund të nënkuptojë ajo për kuptimin tonë të teknologjisë së lashtë egjiptiane.
Për më shumë se një shekull, historianët dhe arkeologët kanë rënë dakord se piramidat egjiptiane u ndërtuan duke përdorur rampa – struktura të mëdha me tulla balte që u lejonin punëtorëve të transportonin blloqe masive guri në vend. Por ekipi i Landreau e sfidon këtë ide me një teori të re të guximshme: ndërtimi i piramidave mund të ketë përfshirë një sistem ngritjeje hidraulik të mundësuar nga uji.
Hulumtimi i tyre gjeti prova të një sistemi të përparuar që mund të kishte ngritur blloqet nga thelbi i piramidës . Teoria mbështetet në idenë se në vend që t’i ngrinin gurët në rampa të pjerrëta, egjiptianët mund t’i kenë ngritur lart duke përdorur presion hidraulik . Kjo teknikë e “ndërtimit të vullkanit”, siç e quajnë ata, do të kishte përfshirë ngritjen e gurëve duke përdorur ujë për të krijuar pluskim brenda boshteve qendrore të piramidës, duke lejuar që blloqet të vendoseshin me saktësi të madhe.
Hetimi i ekipit u përqendrua në disa karakteristika të Rrafshnaltës Saqqara , ku ndodhet Piramida me Shkallë. Ata shqyrtuan topografinë, hidrologjinë dhe madje edhe imazhet satelitore, të cilat i çuan në sugjerimin se egjiptianët e lashtë mund të kenë shfrytëzuar ujin nga vadet (përrenjtë e përkohshëm) aty pranë për të furnizuar me energji këto sisteme hidraulike.
Një pjesë thelbësore e kësaj teorie është struktura Gisr el-Mudir , një rrethim masiv në perëndim të piramidës që i ka ngatërruar arkeologët për vite me radhë.
Studiuesit propozojnë që kjo strukturë nuk ishte thjesht një element ceremonial ose dekorativ, por më tepër një digë funksionale kontrolluese e projektuar për të bllokuar sedimentet dhe për të menaxhuar rrjedhën e ujit. Duke rregulluar rrjedhën e ujit nga Abusir Wadi aty pranë , rrethimi mund të kishte siguruar një furnizim të qëndrueshëm me ujë për të furnizuar me energji sistemin hidraulik të përdorur për të ngritur gurët.
Kjo teori merr mbështetje të mëtejshme nga Hendeku i Thatë që rrethon piramidën. Fillimisht mendohej se ishte thjesht simbolik, hendeku mund të ketë qenë një sistem aktiv filtrimi i ujit , duke ndihmuar në pastrimin e ujit përpara se të përdorej në ndërtimin e piramidës. Duke shqyrtuar strukturën e hendekut dhe praninë e ndarjeve të thella në shkëmb , ekipi arrin në përfundimin se ai mund të ketë funksionuar si pjesë e një sistemi më të madh të menaxhimit të ujit , duke kontrolluar si cilësinë e ujit ashtu edhe rrjedhën e tij në boshtet qendrore të piramidës.
Së bashku, këto struktura sugjerojnë se uji nuk ishte vetëm një pjesë pasive e mjedisit në Egjiptin e lashtë – ai mund të ketë qenë një pjesë thelbësore e mjeteve inxhinierike të përdorura për të ndërtuar piramidat monumentale.
Egjiptianët e njihnin mirë inxhinierinë hidraulike . Ata zotëronin artin e përdorimit të rrugëve ujore për ujitje, transport dhe madje edhe për ngritjen e objekteve të rënda, siç është transportimi i blloqeve të mëdha prej guri me anë të barkave. Megjithatë, zbulimi i një sistemi ngritës hidraulik brenda Piramidës me Shkallë sugjeron se aftësitë e tyre teknologjike mund të kenë qenë edhe më të mëdha nga sa mendonim.
Landreau dhe ekipi i tij argumentojnë se kjo formë e inxhinierisë hidraulike do të kishte qenë shumë më përpara kohës së saj, potencialisht duke i paraprirë çdo teknologjie të njohur të ngritjes së ujit me mijëra vjet. Nëse vërtetohet e vërtetë, kjo do t’i shtonte një shtresë të jashtëzakonshme kuptimit tonë të inovacionit të Egjiptit të lashtë, duke treguar se si egjiptianët mund ta kenë zhvilluar teknologjinë shumë më përpara kohës së saj.
Gjetjet sugjerojnë gjithashtu se ndërtuesit e piramidës mund të kenë arritur nivele të jashtëzakonshme precizioni, gjë që është e dukshme në blloqet e gurit të punuara me shumë kujdes dhe në arkitekturën e brendshme të Piramidës me Shkallë. Boshtet dhe tunelet brenda piramidës shfaqin një shtrirje dhe nivel precizioni që do të kishte qenë pothuajse e pamundur të arrihej pa mjete të përparuara planifikimi dhe teknika ndërtimi.
Ndërsa teoria e ngritjes hidraulike është emocionuese, ajo mbetet e pakonfirmuar. Mungesa e mbetjeve të Mbretit Djoser brenda piramidës dhe mungesa e mbishkrimeve tipike funerale nxisin spekulimet se piramida mund të ketë shërbyer për një qëllim më praktik, ndoshta edhe mekanik, sesa mendohej fillimisht. Nëse teoria e sistemit të ngritjes hidraulike qëndron, ajo mund të riformësojë kuptimin historik të ndërtimit të piramidës dhe ndoshta të shpjegojë disa nga anomalitë arkitekturore brenda kompleksit të Piramidës me Shkallë.
Studiuesit bëjnë thirrje për më shumë gërmime , veçanërisht rreth lidhjeve midis Hendekut të Thatë , Gisr el-Mudir dhe boshteve të brendshme të piramidës.
Këto gërmime mund të ofrojnë prova më konkrete për të mbështetur idenë se sistemet hidraulike luajtën një rol të rëndësishëm në ndërtimin e piramidës.
Ndërsa kërkimet mbi këto teknologji të lashta vazhdojnë, mund të zbulojmë se piramidat u ndërtuan jo vetëm me zgjuarsi dhe vendosmëri njerëzore, por edhe me ndihmën e ujit – një burim që, në Egjiptin e lashtë, ka të ngjarë të shihej si dhuratë dhe si mjet për arritje monumentale.
(A.A/BalkanWeb)
