Mamuthë dhe gjirafa të lashtë gjenden pranë digës Yamula të Turqisë, duke i hutuar ekspertët

Paleontologët kanë zbuluar një sërë fosilesh 7.7 milionë vjeçare pranë Digës së Yamulës në Turqinë qendrore, duke hedhur dritë mbi të kaluarën prehistorike të rajonit. Gërmimi, i cili filloi në vitin 2018, vjen pas një raporti të bërë nga një bari vendas i dhive në vitin 2017, i cili rastësisht gjeti fosile në zonë.

Sipas gazetës Türkiye Today, vendi i gërmimeve, i vendosur në brigjet e lumit Kızılırmak në rrethin Kocasinan të Kajserit, ka zbuluar një gamë interesante speciesh prehistorike. Midis fosileve të zbuluara janë ato të gjirafave, elefantëve, mamuthëve, rinocerontëve, kuajve me tre gishta, gjedhëve, breshkave dhe derrave. Kjo shumëllojshmëri fosilesh sugjeron se zona dikur ishte shtëpia e një game të larmishme barngrënësish të mëdhenj dhe grabitqarësh.

Antropologu Ömer Dağ, një anëtar kyç i ekipit të gërmimeve, ka theksuar rëndësinë e këtij zbulimi. “Depozitat fosile janë të dendura në zonën e Digës së Yamulës, veçanërisht në vende si Çevril, Taşhan, Hırka dhe Emmiler”, vuri në dukje Dağ. Këto zona kanë provuar të jenë të pasura me gjetje fosile dhe, pas studimeve të hollësishme sipërfaqësore, ekipi i ka përqendruar përpjekjet e tij në vendet e gërmimeve me mbetje fosile të përqendruara.

Një nga aspektet më intriguese të gërmimit të Digës Yamula është zbulimi i grumbujve fosile që sugjerojnë një ngjarje të mundshme vdekjeje masive. “Tani e dimë që ky rajon dikur ishte shtëpia e barngrënësve të mëdhenj dhe një ekosistemi kompleks”, vërejti Dağ. “Dendësia dhe diversiteti i fosileve sugjerojnë ose një akumulim natyror ose një ngjarje vdekjeje masive. Po punojmë për ta bashkuar këtë enigmë.”

Në vitin 2019, ekipi zbuloi një ekzemplar më të vjetër se mamuthi, i cili më parë ishte ngatërruar me një paraardhës të elefantit. Fosilet, shumë prej të cilave janë jashtëzakonisht të plota dhe të mëdha, tregojnë se këto kafshë mund të kenë qenë të përfshira në një ngjarje të vetme katastrofike, megjithëse shkaku i saktë mbetet nën hetim.

“Vendi na surprizon çdo vit me specie të reja”, shtoi Dağ. Vitin e kaluar, për shembull, ekipi zbuloi një kafkë derri të ruajtur në mënyrë të jashtëzakonshme. Prania e fosileve të mëdha e të ndërthurura, të referuara si “zorrë” nga ekipi, sugjeron se ky vend dikur ishte një varrezë për krijesa të lashta .

Datimi i saktë i këtyre fosileve ka paraqitur sfida në Turqi, ku më parë janë përdorur vlerësime gjeologjike dhe faunistike. Megjithatë, përparimet e fundit në datimin me argon kanë siguruar një afat kohor më të saktë për gjetjet në Digën Yamula. Fosilet në lokalitetin Çevril janë datuar 7.7 milion vjet më parë, ndërsa një vend aty pranë është datuar 7.4 milionë vjet më parë .

Përdorimi i teknikave të datimit të saktë të shtresave e ka bërë këtë vend një pikë referimi thelbësore për studimet e ardhshme paleontologjike në rajon. “Datimi ynë i saktë i shtresave ofron një afat kohor të qartë gjeologjik për pellgun e Kızılırmakut të Mesëm, duke e bërë këtë vend një referencë thelbësore për paleontologët”, shpjegoi Dağ.

Kjo metodologji e re jo vetëm që përsos datimin e fosileve, por gjithashtu shton një shtresë besueshmërie shkencore në gjetjet e gërmimit, të cilat padyshim do të jenë të vlefshme për kërkimet e ardhshme në këtë fushë.