Në brigjet e lumit Vakhsh në Taxhikistan po ndërtohet një nga projektet më të mëdha hidroelektrike në botë. Bëhet fjalë për digën Rogun, një vepër gjigante që, nëse përfundon sipas planit, do të arrijë lartësinë 335 metra dhe do të bëhet diga më e lartë në botë. Projekti nisi në vitin 1976, kur Taxhikistani ishte ende pjesë e Bashkimit Sovjetik, por shpërbërja e tij në vitin 1991 ndërpreu punimet për gati dy dekada. Në vitin 2016, qeveria e Taxhikistanit i besoi kompanisë italiane Salini Impregilo, e njohur sot si Webuild, rifillimin dhe përfundimin e projektit. Diga ndodhet pak më shumë se 100 kilometra nga kryeqyteti Dushanbe dhe përfundimi i saj është planifikuar për vitin 2028.
Rogun do të shtrihet për rreth 660 metra në grykën e malit dhe do të ketë një kompleks të gjerë infrastrukturor, me pjesë të rëndësishme të tij të ndërtuara brenda dhe nën masivin shkëmbor. Projekti parashikon gjashtë turbina me një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 3.6 gigavatësh. Dy turbina janë tashmë në funksion, ndërsa përfundimi i plotë i hidrocentralit pritet të rrisë ndjeshëm prodhimin vendas të energjisë. Sipas autoriteteve të Taxhikistanit, Rogun mund të dyfishojë prodhimin e energjisë elektrike në vend dhe të ndihmojë në rritjen e pavarësisë energjetike. Rezervuari pas digës pritet të ketë një kapacitet prej rreth 13 kilometra kub ujë, duke mundësuar kontrollin e rrjedhës së ujit drejt turbinave.
Një nga sfidat më të mëdha inxhinierike ka qenë menaxhimi i lumit Vakhsh, një nga degët kryesore të Amu Daryas. Për të krijuar kushtet e nevojshme për ndërtimin e themeleve të digës, inxhinierët kanë përdorur tunele nëntokësore për devijimin e rrjedhës së lumit dhe mbajtjen të thatë të zonës së punimeve.
Punimet për devijimin dhe kontrollin e ujit janë veçanërisht të rëndësishme gjatë ndërtimit, ndërsa muajt e dimrit ofrojnë kushte më të favorshme për disa prej këtyre ndërhyrjeve, për shkak të prurjeve më të ulëta të lumit.
Kostoja e projektit Rogun vlerësohet në rreth 3.5 miliardë euro. Financimi përfshin fondet e qeverisë së Taxhikistanit dhe mbështetjen e Bankës Botërore, e cila e konsideron projektin të rëndësishëm për furnizimin me energji elektrike në vend. Sipas Bankës Botërore, hidrocentrali synon të përmirësojë aksesin në energji elektrike më të përballueshme, të besueshme dhe të qëndrueshme për rreth 10 milionë njerëz. Nëse përfundon në vitin 2028 dhe arrin lartësinë e planifikuar prej 335 metrash, Rogun do të kalojë Jinping-I në Kinë dhe do të vendoset në krye të listës së digave më të larta në botë.
© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit “Balkanweb” mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë.
Grupi Balkanweb
