Nga Marcus Roberts
Ballkani që po shuhet Ballkani dikur ishte fucia e barutit e Evropës: vija ndarese midis Evropës së krishterë dhe Perandorisë Osmane; terreni konfliktual për Rusinë dhe Austro-Hungarinë; fushat e vrasjes së Milosoviçit. Në ditët e sotme, megjithatë, zjarri duket se ka dalë jashtë Ballkanit. Përkundrazi, gadishulli po bie në stanjacion dhe rënie demografike, duke sjellë shumë pak foshnje dhe shumë migracion në Veri dhe Perëndim.
Siç raporton the Economist, rajoni ka shkallë të ulët të lindshmerise, madje edhe për Evropën. Gratë boshnjake kanë mesatarisht 1.3 fëmijë, ndërsa kroatët 1.4. Edhe kosovarët, të cilët kanë shkallën më të lartë të fertilitetit në rajon (në 2.0) kanë parekëtë tkurrje për vite me radhë.
Dhe shumë nga fëmijët që kanë lindur në Ballkan kanë tendencë qw kur rriten, lëvizin diku tjetër. Lehtësia e udhëtimit brenda BE-së (veçanërisht për kroatët, rumunët dhe bullgarët) do të thotë që të emigrosh për punë është shumë më e thjeshtë sesa dikur. Për shembull, 50,000 njerëz largohen nga Serbia çdo vit. Nga ata që ikin dhe kthehen perseri në shtëpi, shumica e pensionistëve kanë kaluar jetën e tyre të punës në Evropën Perëndimore. Dhe fëmijët e këtyre pensionistëve serbë nuk kthehen me prindërit e tyre. Deri në fund të vitit të ardhshëm, Serbia me siguri do të ketë më shumë pensionistë sesa njerëz me moshë pune.
Kjo e bën Ballkanin të ndryshëm nga vendet e tjera evropiane me lindshmeri të ulët. Ndërsa Gjermania, Greqia, Italia dhe Spanja kanë shkallë të ulët të lindjeve, këto vende tërheqin gjithashtu një numër të madh të imigrantëve. Polonia ka një shkallë të ulët të lindshmerise dhe sheh një numër të madh të të rinjve të saj në drejtim të perëndimit, por më shumë se 1 milion ukrainas kanë mbushur boshllëqet e mbetura në tregun e punës. Gadishulli Ballkanik nuk ka një Ukrainë që të plotësojë boshllëqet e saj. Dhe kështu, në vitet e ardhshme Ballkani do të zbrazet ngadalë. Nga mesi i këtij shekulli, disa vende si Mali i Zi dhe Kosova do të jenë zvogëluar, megjithëse modestisht – me tre dhe 11 përqind respektivisht. Por Serbia, Kroacia dhe Shqipëria do të shohin që popullsia e tyre të bjerë një çerek dhe Rumania me gati një të tretën. Bosnja dhe Bullgaria do të jenë vetëm 60 përqind e madhësisë së saj aktuale, ndërsa në tridhjetë vjet, popullsia e Moldavisë do të përgjysmohet.
Burimi i rinise se Evropës po thahet. Ballkani eshtë një cep tjetër i Evropës që do të jetë më i vjetër dhe më i rrallë. Ndërsa Ballkani plaket, kështu do të pasojë edhe pjesa tjetër e Evropës. Dhe po ashtu dhe pjesa tjeter e botes./ LAPSI.al
