Ujëvarat që rrjedhin nga lartësitë e Dhëmbelit hijeshojnë edhe më shumë shkëmbinjtë e mbuluar nga masivi pyjor. Ujërat e pastra si kristali, në këto ditë pranvere përthyejnë rrezet e diellit duke krijuar dhjetëra imazhe shumëngjyrëshe. Peizazhi natyror i emërtuar Uji i Zi, në afërsi të qytetit të Këlcyrës është një prej monumenteve të rralla të natyrës jo vetëm për Jugun e vendit por edhe në rang kombëtar.
Mes vizitorëve …
Në këto ditë maji zona natyrore e Ujit të Zi, në krah të djathtë të rrugës në hyrje të Këlcyrës, tërheq kërshërinë e turistëve vendas dhe të huaj. Ata udhëtojnë enkas nga Gjirokastra apo Tepelena për të vizituar këtë perlë të natyrës. Mes vizitorëve nuk mungojnë edhe turistët të cilët e përzgjedhin këtë pikë natyrore gjatë udhëtimeve të tyre në zonën e Përmetit. Në lokalet e shërbimit që funksionojnë në këtë zonë qëndrojnë vizitorë vendas dhe të huaj të cilët i gëzohen mërmërimës së ujit dhe pemëve. Erla Gega, është udhëheqëse e një guide turistike e cila po shoqëron një grup vizitorësh nga Çekia në zonën e Përmetit. “Kemi disa orë që qëndrojmë në këtë zonë dhe po na tërheq shumë natyra e bukur dhe e veçantë. Ky peizazh është me të vërtetë një mrekulli natyrore. Shikoj se edhe grupit të turistëve iu ka bërë mjaft përshtypje”, shprehet ajo. Xhonotan Roi, pjesëtar i grupit turistik na thotë se natyra këtu është e mrekullueshme. “Duket me të vërtetë një diçka e veçantë, ujëvarat, pemët, e gjithë natyra është me të vërtetë tërheqëse”, shprehet ai. Me burimet e pasura ujore, ujëvarat që rrjedhin nga shpati i Dhëmbelit si dhe në zonën e pyllëzuar Uji i Zi i fal një bukuri të veçantë grykës së Këlcyrës. “Po udhëtojmë për arsye pune në drejtim të Përmetit dhe menduam të ndalojmë për disa minuta këtu në Grykën e Këlcyrës. Është më të vërtetë diçka e bukur dhe tërheqëse. Gjithmonë ndalojmë për disa minuta çlodhje dhe relaksi këtu”, shprehet Agron Musta.
Misteri i Ujit të Zi
Emërtimi Uji i Zi për këtë zonë është me të vërtetë një mister për studiuesit. Gentian Ruspi, pedagog në Universitetin e Gjirokastrës pohon se, kjo zonë natyrore përfshin disa burime karstike të cilat kanë ujë të pastër dhe të ftohtë. “Ujëvarat e vogla që zbresin nga mali e kanë marrë emrin Uji i Zi sepse pellgjet që krijojnë para se të derdhen në Vjosë, marrin një ngjyrë të errët, të thellë”, thotë pedagogu Ruspi. Për të ka qenë pikërisht kjo lojë e dritëhijes mbi sipërfaqen e ujit e cila ka bërë që banorët e zonës ta pagëzojnë këtë burim me emrin Uji i Zi. Megjithatë disa studiues të tjerë e lidhin emërtimin e këtij burimi me ngjyrën e errët që merr uji si shkak i gërryerjes së shkëmbinjve dhe përbërjes së tyre.
Profili natyror i zonës
Uji i Zi Këlcyrë ndodhet në krahun e majtë të shtratit të lumit të Vjosës, në rrëzën veriore të malit Dhëmbelit, në lartësinë 160 m mbi nivelin e detit. Ai përbëhet nga 8-10 burime karstike me prurje 400-500 l/sek. Këto burime kanë ujë të pastër dhe të ftohtë dhe krijojnë një mjedis shumë tërheqës. Burimi i Ujit të Zi, ndonëse jo shumë i përmendur si disa pika të tjera ujore të natyrës shqiptare, është një vend i mrekullueshëm që vlen të vizitohet. Vendodhja e tij në kryqëzimin e disa itenerareve turistike e bën atë tërheqës dhe atraktiv për vizitorët. Krahas resurseve natyrore dhe turistike burimi i Ujit të Zi ka edhe vlera shkencore për studiuesit e fushës së gjeologjisë, hidrologjisë etj. Vitet e fundit ekipe të ndryshme zhytësish kanë eksploruar burimet karstike duke publikuar imazhe nga kjo bukuri natyrore./konica.al
