Nga Edlira Prendi
E lexova shkrimin tuaj “Komunizmi ka vdekur” dhe më la përshtypje një lloj “mirënjohjeje” që shfaqni për rënien e komunizmit, vetëm pse shpëtuat nga detyrimi për të dhënë mësim në Iballë – një fshat që, sipas jush, ishte i bllokuar për muaj të tërë nga dëbora.
Më lejoni t’ju uroj, meqë paskeni shpëtuar nga ky “tmerr” që sistemi ju paska caktuar.
Por më lejoni t’ju them edhe diçka tjetër, një kërkim minimal mbi Iballën dhe mbi shkollën ku do shkonit të jepnit mësim do t’ju kishte kursyer shumë keqkuptime- dhe më e pakta, shumë pasaktësi.
Shkolla e Iballës, e themeluar në vitin 1903, është ndër shkollat e para shqipe në veri dhe një nga katër të parat në gjithë vendin. Qëndroi në këmbë falë patriotëve të zonës, me mbështetjen e Ipeshkvisë së Sapës, vëllezërve Mjeda dhe Konsullatës Austro-Hungareze në Shkodër. Nuk ishte, pra, ndonjë cep i humbur i botës, por një qender e rëndësishme e kulturës dhe arsimit shqip në fillim të shekullit XX për zonën.
Para dy vitesh ajo shkollë festoi 120-vjetorin. Intelektualë dhe biznesmenë të zonës investuan plotësisht, me kontribute private, për ngritjen e një muzeu modern, të dokumentuar sipas standardeve ligjore dhe muzeale. Nuk kërkuan mirënjohje publike. Nuk kërkojnë as sot. Por është e udhës që, përpara se t’i atribuoni një komuniteti etiketime sipërfaqësore, të merrni mundimin ta njihni.
Komuniteti pukjan nuk njihet për pijedashje. Njihet për punë me nder, për korrektësi dhe për respekt.
Iballa është vendlindja e Kol Bib Mirakës, Ministër i Brendshëm në vitin 1944, i cili dha urdhra shpëtimi për hebrenjtë gjatë Luftës së Dytë Botërore, një faqe dinjitoze e historisë shqiptare, për të cilën me të drejtë krenohemi.
Edhe sot, pukjanët janë njerëz që punojnë në heshtje, intelektualë, profesionistë, sipërmarrës që mbajnë me punë qindra familje. Nuk i dëgjoni, sepse nuk janë “prodhime të natës” të koncesioneve qeveritare apo të vanitetit mediatik. Nuk u duhen portalet, nuk u duhen kamerat, nuk u duhet zhurma që shpesh zëvendëson vlerën.
Prandaj, i nderuar shkrimtar, ish-politikan e ish-gazetar, duhet ta dini gjithashtu se në Iballë prodhohen disa nga produktet më cilësore të Shqipërisë, gështenja, kërpudha, fruta pylli, tartuf.
Po, mbase do të ishit kthyer prej andej edhe biznesmen. Mbase edhe- siç e thoni ju vetë- i alkolizuar. Por hajdut, kriminel apo vrasës? Kurrsesi. Sepse historikisht, ky komunitet këtë e ka përbuzur me neveri. Më ndjeni, këto tiparë nuk ju atribuohen juve.
Iballa nuk është “internimi” juaj imagjinar. Është një rrafshnaltë e mrekullueshme, e rrethuar nga male të larta, një amfiteatër natyror me pamje mbresëlënëse dhe me njerëz të mrekullueshëm. Ju ftoj ta vizitoni.
Po, komunizmi mund të ketë “vdekur”. Por nuk ka asnjë arsye që për të ringjallur metafora portalesh të përbaltet një komunitet i tërë. Nuk është aspak dinjitoze për një shkrimtar.
