Më 2 Shkurt festohet në Markat 82-Vjetori i krijimit të Çetës Çamëria
Më 2 shkurt 2024, në fshatin Markat të Sarandës do të përkujtohet 82-vjetori i krijimit të Çetës Çamëria, një nga formacionet e para luftarake në Jug të Shqipërisë. Kjo çetë u formua më 2 shkurt 1943 dhe shënoi një moment historik në luftën kundër pushtuesve italo-gjermanë.
CETA CAMËRIA MARKAT Më 2 Shkurt festohet në Markat 82-Vjetori i krijimit të Çetës Çamëria
Historia e krijimit të Çetës Çamëria
Çeta Çamëria u themelua me 36 luftëtarë trima dhe më pas u shndërrua në bërthamën e Grupit të Katërt Partizan të Zonës së Parë Operative Vlorë-Gjirokastër. Komanda e saj përbëhej nga:
Komandant: Haki Rushiti
Zv/Komandant: Muharem Demi
Komisar: Taho Sejko
Zv/Komisar: Sami Murati
Komandant prapavije: Ramadan Zejno
Brenda një periudhe të shkurtër, numri i luftëtarëve u rrit nga 50-60 në 350. Pjesa më e madhe e luftëtarëve dhe komandantëve të Çetës Çamëria ishin nga Çamëria, ndërsa disa vinin nga Delvina dhe Kurveleshi.
Betejat dhe heroizmi i Çetës Çamëria
Çeta Çamëria u angazhua në beteja të shumta kundër pushtuesve, duke mbuluar të gjithë Jugun e Shqipërisë. Disa nga aksionet më të rëndësishme përfshinin luftën për marrjen e postave ushtarake të Sopikut dhe Sminecit, ku të gjithë karabinierët italianë u dorëzuan dhe u kap një sasi e madhe municionesh, të cilat më vonë u përdorën për rezistencën në Konispol.
Lufta heroike e Konispolit (5 gusht – 11 shtator 1943)
Një nga betejat më të ashpra dhe të pabarabarta ishte ajo e Konispolit, ku Çeta Çamëria përballoi për më shumë se një muaj fuqinë ushtarake gjermane që vinte nga Greqia për të hyrë në Jug të Shqipërisë përmes Qafë-Botës. Në këtë betejë të gjatë dhe të përgjakshme, nga radhët e çetës 12 partizanë ranë dëshmorë dhe 17 të tjerë u plagosën.
Shpërbërja e Çetës Çamëria dhe persekutimi i komandantëve
Pas këtyre sukseseve, Shtabi i Përgjithshëm me Enver Hoxhën në krye e copëtoi dhe shkërmoi këtë formacion luftarak. Çeta Çamëria u riemërtua në “Thoma Lula” dhe komandantët e saj, si Haki Rushiti, u përndoqën dhe persekutuan, duke u përpjekur të zhduknin çdo gjurmë të kësaj çete nga historia shqiptare.
Haki Rushiti u detyrua të largohej nga drejtimi i batalionit për shkak të bindjeve të tij nacionaliste, të cilat nuk përputheshin me ideologjinë e Partisë Komuniste. Pas kësaj, ai rithemeloi Batalionin Çamëria nën siglën e Ballit Kombëtar.
Eksili dhe vdekja e Haki Rushitit
Në shtator të vitit 1944, Haki Rushiti emigroi në SHBA, ku u bë një nga eksponentët kryesorë të Ballit Kombëtar. Në vitin 1960, ai u akuzua padrejtësisht nga Sigurimi i Shtetit si bashkëpunëtor i Teme Sejkos, një tjetër themelues i Çetës Çamëria. Ai ndërroi jetë më 25 maj 1965 në New York dhe u përcoll me nderime të shumta nga komuniteti shqiptar dhe organizatat e emigracionit.
Pavarësisht përpjekjeve për të zhdukur historinë e saj, Çeta Çamëria mbetet një simbol i rezistencës shqiptare dhe një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë sonë kombëtare. Përkujtimi i saj në Markat është një nderim i merituar për sakrificën dhe heroizmin e luftëtarëve çamë që dhanë jetën për lirinë e Shqipërisë.
